Spor Kardiyolojisi
Spor kardiyolojisi, düzenli spor yapanlarda ve spora başlamayı planlayanlarda kalp ve damar sisteminin değerlendirilmesiyle ilgilenir. Amaç, egzersizle ortaya çıkabilecek riskleri önceden belirlemek ve kişiye uygun egzersiz düzeyini saptamaktır. Kalp hastalığı olan kişilerin güvenli biçimde hareket etmesi de bu alanın konusudur.

Egzersizin kalbe etkisi
Düzenli egzersiz tansiyonun, kan şekerinin, kolesterolün ve kilonun kontrolüne yardımcı olur. Kalp damar hastalığı riskini azaltan yaşam tarzı alışkanlıklarının başında gelir.
Uzun süre yoğun antrenman yapanlarda kalp bu yüke uyum sağlar. Dinlenme nabzı yavaşlar, kalp boşlukları ve duvar kalınlığı bir miktar artabilir. Sporcu kalbi olarak adlandırılan bu durum hastalık değildir. Ancak bazı kalp kası hastalıklarıyla benzer bulgular verebildiği için ayrımın dikkatle yapılması gerekir.
Kimler değerlendirilmelidir?
Değerlendirmenin kapsamı yaşa, yapılacak sporun yoğunluğuna ve kişisel risklere göre değişir.
- Lisanslı ve yarışma düzeyinde spor yapanlar
- Uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra yoğun egzersize başlayacak orta yaş ve üzeri kişiler
- Tansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği veya sigara gibi risk faktörü olanlar
- Bilinen kalp hastalığı bulunanlar
- Ailesinde genç yaşta ani ölüm veya kalıtsal kalp hastalığı öyküsü olanlar
- Egzersiz sırasında göğüs ağrısı, bayılma, çarpıntı veya beklenmedik nefes darlığı yaşayanlar
Değerlendirme nasıl yapılır?
İlk adım ayrıntılı öykü ve fizik muayenedir. Şikayetler, aile öyküsü, kullanılan ilaçlar ve takviyeler sorgulanır. Çoğu değerlendirmede dinlenme EKG'si çekilir. Hekimin gerekli gördüğü kişilerde ek testler istenir.
- Efor testi: Yürüme bandında giderek artan yük altında EKG, nabız ve tansiyon izlenir. Eforla ortaya çıkan şikayetler, ritim bozuklukları ve efor kapasitesi değerlendirilir.
- Ekokardiyografi: Kalbin yapısı, kapaklar ve kasılma gücü incelenir.
- Ritim holter: Gün içindeki ve antrenman sırasındaki ritim kaydedilir.
- İleri görüntüleme: Seçilmiş durumlarda kalp MR veya tomografi kullanılabilir.
Egzersiz sırasında uyarı belirtileri
Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında egzersizi bırakmanız ve neden araştırılmadan spora dönmemeniz gerekir. Ateşli hastalık sırasında da yoğun egzersiz önerilmez.
- Göğüste ağrı, baskı veya sıkışma
- Bayılma veya bayılacak gibi olma
- Efor düzeyiyle orantısız nefes darlığı
- Ani başlayan, hızlı veya düzensiz çarpıntı
- Performansta açıklanamayan belirgin düşüş
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı, hekimin sizi değerlendirmesiyle verilir.
Sık sorulan sorular
Şikayetim yok, spora başlamadan önce kontrol gerekir mi?
Sağlıklı ve genç kişilerde hafif ve orta yoğunlukta egzersiz için çoğu zaman kapsamlı test gerekmez. Orta yaş ve üzerinde olanlar, risk faktörü taşıyanlar ve yoğun veya yarışma amaçlı spora başlayacaklar için önceden değerlendirme önerilir.
Sporcu kalbi tehlikeli midir?
Sporcu kalbi, antrenmana bağlı olağan bir uyumdur ve hastalık sayılmaz. Önemli olan, bu değişikliklerin kalp kası hastalıklarından ayırt edilmesidir. Ayrım için EKG, ekokardiyografi ve gerektiğinde ileri testler kullanılır.
Efor testi normal çıkarsa kalbimde sorun olmadığı kesin midir?
Normal bir efor testi olumlu bir bulgudur, ancak tüm kalp hastalıklarını dışlamaz. Sonuç şikayetler, risk faktörleri ve diğer incelemelerle birlikte yorumlanır. Şikayetleriniz sürüyorsa hekiminize bildirmeniz gerekir.
Diğer uzmanlık alanları
Koruyucu KardiyolojiKalp ve damar hastalıklarını ortaya çıkmadan önlemeyi ve risk faktörlerini kontrol etmeyi amaçlar.
Koroner AnjiyografiKalbi besleyen damarların kontrast madde ve röntgen ışınlarıyla görüntülendiği tanı işlemidir.
Balon ve Stent UygulamasıDaralmış veya tıkanmış kalp damarlarının balonla genişletilmesi ve stentle açık tutulması işlemidir.
Konuyu yazılarla derinleştirin
Göğüs ağrısı, tansiyon, beslenme ve tetkikler üzerine kısa bilgilendirme yazıları hazırladık.